Hugo de Groot: het ontsnappingsverhaal

Hugo de Groot, of Grotius zoals hij in het buitenland bekend staat, is misschien wel ’s werelds bekendste jurist. Hij is in ieder geval Nederlands bekendste rechtsgeleerde en dit is niet voor niets! Reeds op 11-jarige leeftijd werd dit Delftse jongetje toegelaten op de Universiteit van Leiden. Binnen vijf jaar haalt hij zijn doctorstitel in de rechtsgeleerdheid en vele boeken van zijn hand volgen. Zijn bekendste werken zijn ‘Mare Liberum’ (over het recht van de vrije zee) en “De Iuri Belli ac Pacis” (over het recht van oorlog en vrede). Deze werken worden gezien als de basis van het huidige internationale recht. Niet voor niets zal het nieuwe gebouw van de rechtenfaculteit van de Radboud Universiteit Nijmegen de naam ‘Grotiusgebouw’ dragen. Een eerbetoon aan de meester van weleer.

Hugo de Groot staat bij het grote publiek echter vooral om een andere reden bekend. Naar aanleiding van een religieus conflict tijdens het Twaalfjarig Bestand begin 17e eeuw worden onder andere Johan van Oldenbarnevelt en Hugo de Groot gevangen genomen. Waar Van Oldenbarnevelt ter dood wordt veroordeeld, daar krijgt Hugo de Groot ‘slechts’ een levenslange straf opgelegd. Deze straf moet hij uitzitten op Slot Loevestein.

Eenmaal opgesloten op Slot Loevestein moet hij ergens de tijd mee doden. Voor een intelligente en belezen man als De Groot is dit niet moeilijk: hij gaat lezen. Hij gaat heel veel lezen. Hij leest zoveel dat de boeken per kist moeten worden gebracht en opgehaald. Dit gebeurt zo vaak dat de bewakers op een gegeven moment het allemaal wel vertrouwen en de kisten niet meer zo nauw controleren: er zitten toch alleen maar boeken in. Tot 22 maart 1621! Met hulp van zijn vrouw Maria van Reigersberg en hun dienstmeisje Elsje weet Grotius in de boekenkist te vluchten uit Slot Loevestein. Onder de ogen van de bewakers werd Hugo de Groot het slot uitgedragen… Zo kon het dat de voorloper van onze hedendaagse koffer de grootste jurist aller tijden de vrijheid hielp te vinden!

Bekijk ook eens de documentaire van SchoolTV over Hugo de Groot.